پایان نامه مطالعه نقش شبکه های اجتماعی در ارتباطات پویا و مفید بین پژوهشگران و مردم و دانشگاه ها |
چکیده:
برای کسب شناخت بیشتر در مورد شبکه اجتماعی و نقش آن در ارتقای سطح آگاهی مخاطب، میتوان به خیلی از منابع علمی و پژوهشی مراجعه کرد. حقیقت این است که شبکه اجتماعی موضوعی پیچیده و چند وجهی است و بر نظریه ها و کنشهای مرتبط با حوزه های مختلف و متنوعی مانند مدیریت، رسانه، ارتباطات و روان شناسی مبتنی است. در عین حال مبنای این اطلاعات را نیز باید مورد توجه قرار داد. پژوهش حاضر از نظر هدف، یک پژوهش کاربردی میباشد، تحقیق حاضر به نقش شبکههای اجتماعی در ارتباطات بین پژوهشگران، مردم و دانشگاهها با مطالعه موردی: دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه پرداخته است. و در نهایت پژوهش حاضر بر حسب نحوه اجراء از نوع پیمایشی خواهد بود. جامعه آماری در این پژوهش، کارشناسان و مدیران بخشهای داخلی استفاده کننده از اینترنت، کارکنان در بخش برنامهریزی و کنترل، کارکنان و پژوهشگران (اعم از اساتید و دانشجویانی که در فعالیتهای پژوهشی شرکت دارند و همچنین اعضای باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان) دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه و مردم ( افراد جامعه) که به نحوی با دانشگاه در ارتباط هستند، و به طور مستقیم از شبکههای اجتماعی استفاده مینمایند. با توجه تعداد کل جامعه آماری (450 نفر)، که تعداد 95 نفر به عنوان کارکنان و افرادی که عضو باشگاه پژوهشگران جوان انتخاب شدند، و 112 نفر به عنوان افرادی که به نحوی با دانشگاه(مردم) در ارتباط هستند به عنوان نمونه انتخاب شدهاند. که در مجموع حجم نمونه 207 نفر تعیین گردید. روش جمعآوری دادهها در این پژوهش، استفاده از پرسشنامه بسته (0-100) است در این پرسشنامه میزان آلفای کرونباخ کلی برابر با 886/0 است. در بخش آمار استنباطی، جهت تحلیل دادهها، از نرم افزار SPSS استفاده سده است. همچنین به منظور آزمون مجموعه روابط علت و معلولی متغیرهای تأثیرگذار بر ارتباطات و همچنین مؤلفههای مورد بررسی با استفاده از نرم افزار آموس، (AMOS20) معادلات ساختاری، روابط بین متغیرها معادلسازی گردیده است. نتایج این پژوهش حاکی از آن است، فرضیههای سوم و هفتم، مبنی بر تأثیرگذاری تعاملات اجتماعی و ارتباطات احساسی بر ارتباطات پویا رد شده است که از این بین متغیر نیز، ارتباطات احساسی کمترین تأثیر را با ضریب 15/0 داشته است. همچنین نتایج ارتباط کلی دیگر متغیرهای پژوهش مبنی بر تأییدآنهاست که براساس رتبهبندی تعاملات اجتماعی بر حمایتهای اجتماعی بیشترین تأثیر را با 008/0 داشته است.
فصل اول: کلیات پژوهش
1-1- مقدمه
رسانههای اجتماعی در سالهای اخیر در زندگی آنلاین و آفلاین کاربران اینترنتی آنچنان تاثیرگذار بودهاند که شکلهای ارتباطات اجتماعی نیز از این رسانههای جدید تاثیر پذیرفته است(کایس و مایر، 2010: 116-111). مقدمه موضوع شبکههای اجتماعی مجازی از سال 2005 میلادی تاکنون اصلی ترین مشغله کاربران اینترنت در دنیا و ایران بوده است و به همین دلیل قوی ترین رسانه برخط در دنیا نامیده میشوند(هافمن[1]، 2009: 511-467). تکثر، تنوع محتوایی و قابلیتهای متعدد نرم افزاری و اینترنتی از ویژگی هایی است که موجب اقبال وسیع کاربران از این شبکهها شده است. قدرت برقراری نظام شبکهای میان دوستان و همفکران کاربران به صورت منظم از ویژگی این شبکهها است. امروزه عمدتا برای نامیدن پایگاه های اینترنتی به کار میرود که افراد با عضویت در آنها امکان دستیابی به اطلاعات سایر اعضا، آشنایی با علایق آنها، به اشتراک گذاری تولیدات متنی، صوتی و تصویری و نیز تشکیل گروههایی بر اساس علایق مشترک با برخی دیگر از اعضای پایگاه را پیدا میکنند. آمار روز افزون بازدیدکنندگان شبکه های اجتماعی بیان کننده جذابیت های متعدد جوامع مجازی برای جذب کاربران اینترنت است(هابر[2]، 2007: 144-133). راهاندازی شبکههای اجتماعی جدید نیز خود نشان دهنده میزان علاقه کاربران از این فضا است. این شبکهها مکانی برای اشتراک گذاری عقیدهها و نظرهای کاربران است. تبادل نظر در باره ایدههای جدید در فضای مجازی برای کاربران با یکدیگر در کشورهای مختلف جهان از قابلیت شبکههای مجازی است(کارپنتر[3]، 2008: 166-143). رسانههای اجتماعی امروزه به بخش جدایی ناپذیر زندگی بسیاری از مردم تبدیل شدهاند. هم اکنون دانشگاه، با چالشهای متعددی نظیر گسترش کمی سریع، انفجار اطلاعات بویژه در عرصه علوم، تغییر رویکردها نسبت به دانشگاه در سایه تحولات اجتماعی، سیاسی، مشکلات عاطفی، روانی و خانوادگی غامض و … روبرو است(معینی علمداری، 1385: 119-113). تعامل عوامل مذکور و اثرگذاری آن بر دانشگاه و دانشجو مسئولیت متصدیان و سازمان های ذیربط در امر آموزش عالی را بسی دشوار مینماید. متأسفانه در سالهای اخیر مشکلات عاطفی و روانی و اجتماعی در میان دانشجویان روند صعودی نگرانکنندهای داشته تا جائی که پدیدههای نابهنجاری نظیر خودکشی، گرایش به سوء مصرف مواد، افت تحصیلی و … به صورت موانع جدی، پیشرفت دانشگاه را تحت تأثیر قرار داده است(کاستلز، 1385: 421-415). بالغ بر یک قرن است که مردم، شبکه اجتماعی را برای اشارههای ضمنی به مجموعه روابط پیچیده میان افراد درسیستمهای اجتماعی در تمامی مقیاسها از روابط بین فردی گرفته تا بینالمللی مورد استفاده قرار میدهند(گرینگلاس[4]، 2009: 39-29). به منظور مقابله با مشکلات مذکور، شناخت علمی و دقیق مسائل بر اساس یافتههای مطالعات و پژوهشهای صاحبنظران و اندیشمندان اجتناب ناپذیر است.
2-1- بیان مسأله
شبکههای اجتماعی از سویی به عنوان یکی از گونههای رسانههای اجتماعی امکانات تعاملی قابل توجهی برای کاربران اینترنتی فراهم کردهاند و در افزایش مشارکت شهروندان در برخی فرآیندها مؤثر بودهاند. از سویی این شبکهها با آسیبهای گستردهای در حوزههایی از قبیل حریم خصوصی، کپی رایت، اعتیاد مجازی، سوء استفاده از کودکان، دزدی اطلاعات و هویت و مواردی این چنینی مواجه بودهاند(روشه،1376: 218-213). چالش حریم خصوصی از مهمترین مباحثی است که همواره درباره شبکههای اجتماعی مطرح بوده است. کاربران اینترنتی در این شبکهها بخشی از اطلاعات شخصی خود را در اینترنت منتشر میکنند که میتواند خطراتی برای آنها به همراه داشته باشد. گرایش به سایتهای شبکهی اجتماعی در سراسر دنیا همچنان رو به رشد است. شبکههای اجتماعی یکی از انواع رسانههای اجتماعی محسوب میشوند. شبکههای اجتماعی بخشی از رسانه اجتماعی هستند که با اهداف مختلفی ایجاد شدهاند و کاربران بسیار زیادی را به خود جذب کردهاند. امروزه بعضی از شبکههای اجتماعی با سرویسهایی که ارائه میدهند و با کاربریهایی که دارند، خود به یک رسانه خبری تبدیل شدهاند و اثرات عمیقی بر وقایع مختلف در دنیای واقعی گذاشتهاند(بیرو، 1379: 68-63). شبکههای اجتماعی روی زندگی افرادی که در آنها عضو هستند هم بسیار تاثیرگذارند. یکی از تاثیرگذارترین سرویسهای ارائه شده در اینترنت، شبکههای اجتماعی است که به نوبه خود تحول شگرفی را در نظام اجتماعی کشورهای جهان ایجاد کرده. یک شبکه اجتماعی، سایت یا مجموعه سایتی است که به کاربرانی که علاقه به اشتراکگذاری علاقهمندیها، افکار و فعالیتهای خود با دیگران دارند، این امکان را میدهد. شبکههای اجتماعی در عین حالی که فضایی برای پیدا کردن دوستان جدید هستند، به افراد این امکان را میدهند که با دوستان قدیمی خود ارتباط برقرار کنند. شبکههای اجتماعی مکانهایی برای تبادل نظر هستند که در آنها افراد عقاید و نظرات خود را با هم به اشتراک میگذارند(مهدیزاده، 1388: 187-181).کاربران دغدغهها و علایق و دلمشغولیهای خود را با یکدیگر به اشتراک میگذارند(ایجاد محتوا توسط اعضا)برخلاف سایر رسانهها، تعامل و تاثیرگذاری مخاطبان در تولید و انتخاب محتوای دلخواه زیاد است و قدرت انتخاب بیشتری دارند و تبلیغات هدفمند اینترنتی (این سایتها یکی از منابع مهم کسب درامد هستند. از این طریق که کاربران شبکههای اجتماعی علاقه مندیهای خود را در سایت اعلام میکنند و شرکتهای تبلیغاتی با آگاهی از این علاقهمندیها برای آنها آگهی میفرستند. بسیاری از شرکتها هم خود در شبکههای اجتماعی صفحه شخصی دارند و با مشتریان خود و سایر شرکتها ارتباط برقرار میکنند، ایجاد میشوند. البته شبکههای اجتماعی پیامدهای منفی هم دارد؛ از قبیل شکلگیری و ترویج سریع شایعات و اخبار نادرست چرا که امکان شناسایی هویت واقعی اعضا و کنترل محتوای تولید شده توسط کاربران این سایتها وجود ندارد، تبلیغات ضددینی، عدم کنترل بر اطلاعات شخصی ارائه شده در شبکه اجتماعی بعضی شبکههای اجتماعی امکانات و سرگرمیهایی را ارائه میدهند و افراد در صورت استفاده از آنها، اجازه میدهند که بعضی از اطلاعاتشان در دسترس آنها قرارگیرد. افرادی با پروفایلهای تقلبی هم گاهی اقدام به سوء استفاده از اطلاعات افراد از قبیل عکسها و… میکنند(مامفورد، 2010: 85-82). وب سایتهای شبکه اجتماعی، حجم قابل توجهی از اطلاعات شخصی کاربران را در اختیار دارند و امکان سوء استفاده شرکتهای تجاری و دولتها از این اطلاعات همواره از دغدغههای اصلی مطرح شده درباره این شبکههاست. این شبکهها همچنین عرصه ارتباطات سیاسی را نیز متحول کردهاند(بوردیو، 1388: 564-561). فعالیتهای کاربران در حوزه سیاسی در شبکههای اجتماعی روی وقایع سیاسی در دنیای واقعی موثر بوده است. در حوزه ارتباطات بین الملل نیز شبکههای اجتماعی قابل توجه هستند و برخی کشورهای شرقی مانند چین و روسیه که دغدغه حفظ فرهنگ ملی برایشان اهمیت دارد، با تقویت شبکههای اجتماعی بومی تلاش کرده اند کاربرانشان را از شبکههای اجتماعی بین المللی که در مالکیت شرکتهای آمریکایی هستند، دور کنند. شبکههای اجتماعی همچنین بر عرصه اقتصاد نیز موثر بودهاند. اما در کنار این نظام و انتظارات و الزامات آن، دانشجویان به عنوان جوانانی که در مرز بلوغ و استقلال شخصی، اقتصادی و فکری قرار دارند هنوز با سیستمهای دیگر اجتماعی بخصوص خانواده، دوستان و شبکههای اجتماعی ارتباطی تنگاتنگ دارند. این روابط خارج از سیستم دانشگاه هم میتوانند منابع تنش و فشار و ناراحتی باشند و فشار ناشی از محیط دانشگاه را تقویت کنند و هم میتوانند با ابراز حمایت و پشتیبانی عاطفی دانشجویان را در مقابل فشارها و تنشهای ناشی از محیط دانشگاه حفاظت نمایند. توجه به این عوامل خارج از نظام دانشگاهی میتواند دسترسی به هدف ارتقاء سطح سلامت روانی و کارائی درسی و اجتماعی دانشجویان را تسهیل نماید(کوثری، 1385: 96-93). تلقی ما چنین است که این پایاننامه دست کم در مورد یک یا دو جامعه خاص (دانشجویان دانشگاه آزاد، مردم) نقش شبکههای اجتماعی را واکاوی نموده و جایگاه شبکه ها را نیز در این میان مشخص نماید و بدین طریق بتواند راه را برای تلاش های بعدی جهت تدوین برنامه ای در راستای افزایش ارتباطات اجتماعی پژوهشگران و مردم بگشاید. لذا با توجه به مطالب ذکر شده در این پژوهش به بررسی نقش شبکههای اجتماعی در ارتباطات بین مردم، دانشگاه و پژوهشگران به نحوی مفید و پویا پرداخته خواهد شد.
[شنبه 1399-01-09] [ 02:51:00 ب.ظ ]
|