۷-۳ ) متغیرهای تحقیق

متغیر مفهوم یا چیزی است که میتوانیم مقادیر و ارزشهای مختلفی را به آن نسبت دهیم، در واقع متغیر فاکتورهای قابل اندازه گیری میباشند که با مقادیر یا ارزشهای مختلف جایگذاری میگردند. متغیرها را به صورتهای متعددی میتوان دستهبندی نمود که به یک شکل میتوان متغیرها را به دو گروه متغیرهای مستقل و وابسته تقسیم نمود.

۱-۷-۳ ) متغیرهای مستقل

۱-۱-۷-۳ ) سطح تحصیلات

سطح تحصیلات، مدرک تحصیلی کسب شده از مراکز علمی معتبر میباشد. در این تحقیق سطح تحصیلات سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری را شامل میشود و برای بدست آوردن آن از ابزار مصاحبه استفاده شده است. سطح تحصیلات متغیر مستقل و کیفی می باشد که به دنبال رابطه و اثر آن با متغیرهای وابسته تحقیق میباشیم.
۲-۱-۷-۳ ) رشته تحصیلی
منظور از رشته تحصیلی در این پژوهش مدرک تحصیلی کسب شده از موسسات علمی معتبر در داخل و خارج کشور میباشد.
برای بدست آوردن رشته تحصیلی افراد از ابزار مصاحبه استفاده شده است. این متغیر از متغیرها مستقلی و کیفی میباشد که به دنبال رابطه آن با متغیرهای مستقل تحقیق هستیم. در اینجا رشته های تحصیلی را به پنج گروه به شرح زیر تقسیم می کنیم
رشته مدیریت مالی
رشته حسابداری
رشته MBA
سایر رشتههای مرتبط که شامل این رشتهها می باشند: رشته مدیریت بازرگانی، مدیریت صنعتی، مدیریت بانکی و اقتصاد
رشته های غیر مرتبط
مبنای انتخاب رشتههای مرتبط و غیرمرتبط واحدهای درسی رشتهها میباشد، رشتههایی که چند واحد درسی مربوط به بازار سرمایه و سرمایهگذاری داشته باشند، در گروه رشته های مرتبط قرار می گیرند.
۳-۱-۷-۳ ) میزان تجربه کاری
منظور از تجربه کاری در این تحقیق سوابق کاری مدیران در بازار سرمایه قبل از شروع به کار در صندوق میباشد. میزان تجربه کاری مدیران سرمایهگذاری را از طریق مصاحبه و یا مراجعه به سایت صندوقها بدست آوردهایم. لازم به ذکر است که سوابق کاری نامرتبط با بازار سرمایه نادیده گرفته شدهاند. میزان تجربه کاری یک متغیر مستقل و کمی باشد که به دنبال کشف رابطه و اثر آن بر متغیرهای وابسته تحقیق هستیم.
۴-۱-۷-۳ ) گواهینامه های بورس
سازمان بورس اوراق بهادار هر ساله در نه دوره آزمونهایی را برگزار میکند که به کسانی که نمره لازم را در هر دوره کسب کنند، گواهینامههایی را اعطا میکند. برای قبول برخی از سمتها در کارگزاریها و نیز صندوقها داشتن حداقل یکی از گواهینامه ها الزامی میباشد، البته لازم به ذکر است که، حتی در صورت نبودن الزام برای داشتن گواهینامههای اعطایی سازمان بورس و اوراق بهادر، دارا بودن این مدارک امتیاز مهمی را برای صاحبان آن به همراه دارد، به عنوان نمونه، صندوق ها افرادی را که مدرک تحلیلگری دارند، زودتر و سریع تر جذب می کنند.
در این تحقیق رابطه دو گواهینامه تحلیلگری بازار سرمایه و معاملهگری ابزار مشتقه که نسبت به سایر مدارک رواج بیشتری در بین مدیران داشته را با متغیرهای وابسته بررسی می کنیم، لازم است در اینجا بیان کنیم که، مدرک اصول بازار سرمایه تقریبا در بین تمام مدیران سرمایه گذاری مشترک می باشد، به همین دلیل از بررسی رابطه آن با متغیرهای وابسته خودداری کرده ایم.
۲-۷-۳ ) متغیرهای وابسته
۱-۲-۷-۳ ) بازده
بازده صندوق بیانگر نسبت مجموع تغییرات ارزش خالص دارائیها و سودهای پرداخت شده سرمایه گذاران به سرمایه گذاری اولیه میباشد.
RNAVt = (NAVt – NAVt-1 ) / NAVt–1
RNAVt = بازده صندوق در زمان t
NAVt = خالص ارزش داراییهای صندوق در پایان دوره زمانی t

پژوهش حاضر برای فراهم آوردن شواهدی در جهت روشن ساختن رابطهی بین کیفیت سود و نقدشوندگی سهام و همچنین ارزیابی تاثیر کیفیت سود بر نقدشوندگی سهام صورت پذیرفته است. در این پژوهش ۹۶شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی ۵ساله ۱۳۸۷-۱۳۹۲ (با یکسال تقدم)به عنوان جامعه آماری مورد بررسی قرار گرفته است. متغیر مستقل در این پژوهش کیفیت سود می باشد که با دو شاخص(کیفیت اقلام تعهدی و هموارسازی سود)اندازه گیری می شود، برای محاسبه کیفیت اقلام تعهدی از الگوی کیفیت سود دیچاو و هموارسازی سود از الگوی کیفیت لویز استفاده شده است.همچنین در جهت سنجش میزان نقدشوندگی سهام از هفت متغیر نقدشوندگی که متغیر وابسته می باشند استفاده شده که عبارتند از: درصد سهام شناورآزاد، تعداد روزهای معاملاتی، زمان انتظار معامله، حجم معاملات، گردش سهام، ارزش معاملات سهام و گردش سهام شناور،و متغیر کنترلی این پژوهش قیمت بازار سهام می باشد. جهت آزمون فرضیه ها از مدل رگرسیون و داده های ترکیبی استفاده شده است.
نتایج آزمونهای فرعی نشانگر کیفیت اقلام تعهدی ارتباط معکوس و معنادار با درصد سهام شناور آزاد و زمان انتظار معامله ؛ ارتباط مستقیم با تعداد روزهای معاملاتی،و گردش سهام دارد؛ در صورتیکه شواهد کافی دال بر ارتباط معنی دار بین کیفیت اقلام تعهدی با حجم معاملات، ارزش معاملات و گردش سهام شناور آزاد یافت نشد.
در عین حال نتایج نشان داد که هموارسازی سود ارتباط معکوس و معنادار با تعداد روزهای معاملاتی ؛ ارتباط مستقیم با گردش سهام دارد، در صورتیکه شواهد کافی دال بر ارتباط معنی دار بین هموارسازی سود با درصد سهام شناور آزاد، حجم معاملات، ارزش معاملات،زمان انتظار معامله و گردش سهام شناور آزاد یافت نشد.
واژههای کلیدی: کیفیت سود، نقدشوندگی سهام،بورس اوراق بهادار
Abstract
Study the association between earnings quality and liquidity of listed companies
Saeed Narimani
Research to provide evidence to clarify the relationship between earnings quality and liquidity of the stock and quality assessment of the impact on the liquidity of the stock dividend has been done. In this study, 96 companies listed in Tehran Stock Exchange for the 5year period from 1387 to 1392 (the year of priority) as the population studied.The independent variable in this study is that the index of earnings quality (Accruals Quality and Earning Smoothness) is measured .To calculate Accruals Quality of earnings quality model Dychav and Earning Smoothness Louise quality model is used.In order to measure the liquidity of the stock of liquidity that seven variables used are: Free Float, trading days, the waiting time of the transaction, turnover, roll stocks, value Trade,and roll Free Folat, and variable control the market price of the shares.To test the hypotheses of the model and combined data is used.
Sub test results indicate the Accruals Quality and significant inverse correlation with the percentage of free float and time of the transaction, is directly related to the trading days, the roll stock is If that is not enough evidence to suggest a significant association between Accruals Quality and the turnover, the value trade and found circulating roll free float.
However, the results showed that Earning Smoothness and significant negative correlation with the number of trading days, stock turnover is directly related to circulating stock.If that is not enough evidence to suggest a significant relationship between Earning Smoothness of free float, turnover, trading volume,waiting time transaction is expected to roll free float found.
Key words: earnings quality, liquidity, exchange stock
فصل اول
کلیات پژوهش
۱-۱- مقدمه
سرمایه‌گذاری در بازارهای سرمایه، یکی‌از‌ موارد ضروری واساسی ‌در فرآیند رشد ‌و توسعه‌اقتصادی ‌هر کشور است. از بورس اوراق بهادار می توان به عنوان نماد بازار سرمایه یاد کرد. مدیران سرمایهگذاری، ‌مدیران پرتفوی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی که در این بازار به معاملات سهام و سایر دارایی های مالی می‌پردازند، برای حفظ و‌افزایش ارزش سبد سرمایه‌گذاری خود‌ باید عوامل مختلف مؤثر بر بازده پرتفوی داراییهای مالی خود تحت شرایط مختلف اقتصادی را مطالعه نموده و سعی کنند، منابع مالی خود ‌را در داراییهای مالی سرمایه‌گذاری نمایند که بیشترین بازده‌ و کمترین ریسک را برای آنان در برداشته باشد. (طالب نیا، ۱۳۸۹).
اکثر سرمایه‌گذاران در مقطع سرمایه‌گذاری نقدشوندگی را به عنوان مزیت سرمایه‌گذاری در نظر میگیرند، و به سرمایه‌گذاری در‌ اوراق سهامی می‌پردازند(درصورت ثابت بودن نسبی سایر شرایط) که دارای نقدشوندگی بالا است. هر‌چه قابلیت نقدشوندگی یک سهم کمتر باشد آن سهم برای سرمایه‌گذاران جذابیت کمتری خواهد داشت، مگر اینکه بازده بیشتری عاید دارنده آن گردد. شواهد تجربی نشان می دهد که عامل عدم نقدشوندگی در سرمایه‌گذاریها میتواند نقش مهمی را ایفا‌نماید. به عبارت دیگر برخی سرمایه‌گذاران ممکن است به سرعت به منابع مالی خود نیاز داشته‌ باشند که در چنین شرایطی قدرت نقدشوندگی می‌تواند اهمیت زی

ندارد، بسیاری

م
دعی هستند که مؤسسه های بزرگ نسبت به مؤسسه های کوچک، کیفیت بیشتری در کار حسابرسی پدید می آورند. پژوهش های قبلی به نتایجی می رسید که ترکیبی از هر دو فرضیه بود؛ شاید به این دلیل که اندازه گیری کیفیت کار حسابرسی ساده نبوده است.
۲-۶- پیشینه پژوهش
۲-۶-۱-پژوهش های خارجی
چان و همکاران[۳۵] در سال ۲۰۰۱ نشان دادند که اجزای غیراختیاری اقلام تعهدی بازده آتی سهام را پیش بینی نمی کنند و تنهااجزای اختیاری اقلام تعهدی بازده آتی سهام را پیش بینی می کنند .
لیو و سگاریان[۳۶] در سال ۱۹۹۳ از رویکرد دیگری به بررسی رابطه بین کیفیت سود و بازده سهام پرداختند. بدین صورت که آنها ۱۲ متغیر بنیادین را که توسط تحلیل گران مالی در ارزیابی کیفیت سوداستفاده می شد را مشخص کردند و از طریق دادن امتیاز صفر و یک به هر یک از ۱۲ متغیر بنیادین ، کیفیت سود را اندازه گیری کردند و سپس L&T شرکتهای نمونه را بر اساس کاهش کیفیت سود به ۵ گروه تقسیم کردند و سپس با استفاده از تجزیه و تحلیل رگرسیون ، میانگین ضریب واکنش سود را برای هر گروه تخمین زدند . آنها به این نتیجه رسیدند که گروههایی که از کیفیت سود بالاتری برخوردارند ضریب واکنش سود بالاتری نیز دارند که این امر با انتظارات نظری سازگاری داشت .
سلوان در سال ۱۹۹۶ با انتخاب یک نمونه بزرگ ۴۰۷۶۹ شرکتی که سودآوری سالانه خود را بین سال های ۱۹۶۲ تا ۱۹۹۱ اعلام کرده بودند ، سود خالص گزارش شده آنها را به اجزای جریانات نقدی عملیاتی و اقلام تعهدی تجزیه کرد . یعنی :
خالص اقلام تعهدی + جریان نقدی عملیاتی = سود خالص
و به این نتیجه رسیدند که یک دلار جریان نقدی عملیاتی دوره جاری احتمال بیشتری دارد که در دوره آتی نسبت به یک دلار اقلام تعهدی تکرار شوند. زیرا اثرات اقلام تعهدی در دورههای آتی برگشت داده می‌شود. به عبارت دیگر جریان وجوه نقد دارای اثرات طولانی تری می باشند و همچنین به طور جداگانه مدت اثرات اجزای جریانات وجوه نقد عملیاتی و اقلام تعهدی سود خالص را برای واحدهای تجاری موجود در نمونه هایش برآورد کرد و دریافت که جریانهای وجوه نقد عملیاتی اثرات طولانی تری نسبت به اقلام تعهدی دارند.
از پژوهش فوق می‌توان نتیجه گرفت که جریانهای نقدی عملیاتی می تواند بهترین شاخص کیفیت سود باشد . چرا که بنا به پژوهش فوق جریانهای نقدی تمام ویژگیهای کیفیت سود – نزدیکی به وجه نقد ، قابلیت رشد و قابلیت استمرار- را دارد.
پنمن و ژانگ[۳۷] ۲۰۰۲ کیفیت سود را بر حسب تغییر در حسابداری محافظه‌کار (CA) در طول یک دوره زمانی تعریف می کند. ایده و تفکر اصلی این است که تفاوت بین خالص داراییهای گزارش شده توسط سیستم حسابداری محافظه کار و خالص داراییهای گزارش شده توسط سیستم حسابداری غیر محافظه کار (LCA) ، سود معکوس نام دارد . درجه محافظه کاری ، تحت عنوان نسبت سود معکوس به خالص داراییهای عملیاتی تحت سیستم حسابداری محافظه کار تعریف می شود. کیفیت سود به تغییر در درجه محافظه کاری در طول یک دوره زمانی بستگی دارد . در این میان ، یک رابطه کلیدی که اطلاعات مهمی را در مورد قدرت پیش بینی سود اخیر ارائه می کند، رابطه بین نرخ رشد ” سود معکوس ” در مقابل نرخ رشد خالص داراییهای گزارش شده تحت سیستم حسابداری محافظه کار می باشد. حال اگر دو نرخ رشد مساوی و یا نزدیک به هم باشند ، کیفیت سود بالا و سود دوره جاری توانایی بیشتری را خواهد داشت و اما بالعکس تفاوت بااهمیت بین این دو نرخ رشد به معنای کیفیت سود پایین می باشد.
گوش و دیگران در پژوهشی به بررسی کیفیت سود و ضریب پاسخ سود زمانی که افزایش های باثبات در سودها همراه با افزایش های باثبات در درآمدها می باشند ، می پردازند . آنها فرض کردند زمانی که رشد سودها همراه با افزایش درآمدها باشد، در مقابل کاهش هزینه ها ، سودها دارای کیفیت بالاتری می باشند. رشد سود ناشی از درآمد به نظر می رسد که باثبات تر باشد . چرا که درآمد محرک ارزشمند و کلیدی بوده و رشد آن اغلب نشان دهنده استراتژی متمایز محصول می باشد. برخلاف کاهش هزینه ها که رویکردی انفعالی و محدود بوده، افزایش درآمدها یک رویکرد تغییر گرا و نامحدود می باشد. همچنین مدیریت سود از طریق درآمدها مشکل تر از هزینه ها می باشد. علاوه بر این ، چون کیفیت سود مربوط به ارزشگذاری است ،محققین پیش بینی کردهاند شرکتهایی که دارای رشد سود همراه با درآمد می باشند، از ضریب پاسخ سود بالاتری برخوردار هستند. سودهای شرکتهای با افزایش درآمد نسبت به شرکتهای با رشد همراه با کاهش هزینه برخوردار می باشند. سودهای شرکتهای با افزایش درآمد نسبت به شرکتهای با کاهش هزینه، از ثبات بیشتری برخوردار بوده و سودهای آنها کمتر توسط اقلام تعهدی مدیریت میگردند. همچنین شرکتهای با افزایش درآمد عملکرد عملیاتی آتی بالاتری دارند .
در رابطه با ضریب پاسخ سود نتایج نشان داد شرکتهایی که دارای رشد همراه با درآمد هستند، ضریب پاسخ سود بالاتری دارند. در آخر ، این پژوهش نشان داد زمانی که افزایش های باثبات در سود همراه با افزایش های باثبات در درآمدها و هم در سودهای عملیاتی باشد ، کیفیت سود و ضریب پاسخ سود دارای بیشترین مقدار می باشند .(گوش و دیگران۲۰۰۲) 

معنادار بودن مدل رگرسیون

F

آزمون معنادار بودن ضرایب

آماره T

عدم خودهمبستگی جملات خطا*

دوربین واتسون

آزمون همسانی واریانس خطا*

بارتلت

۴-۳-تجزیه و تحلیل مدل جانبی
۴-۳-۱-آمار توصیفی
جدول(۴-۲) آمار توصیفی مربوط به متغیرهای[۶۲] مدل جانبی را نشان می دهد که بیانگر پارامترهای توصیفی برای هر متغیر به
صورت مجزا می باشد. این پارامترها عمدتاً شامل اطلاعات مربوط به شاخص های مرکزی، نظیر بیشینه، کمینه، میانگین و میانه و همچنین اطلاعات مربوط به شاخص های پراکندگی نظیر واریانس، چولگی و کشیدگی است. در این جدول تعداد مشاهدات برای هر متغیر برابر۶۷۲ مشاهده [۶۳]است.
مهمترین شاخص مرکزی میانگین است که نشان دهنده نقطه تعادل و مرکز ثقل توزیع است و شاخص مناسبی برای نشان دادن مرکزیت داده هاست. برای مثال میانگین متغیر جمع اقلام سرمایه در گردش برابر با ۶/۷۳۹۰۶ می باشد، که نشان می دهد بیشتر داده های مربوط به این متغیر حول این نقطه تمرکز یافته اند. میانه یکی از شاخص های مرکزی است که وضعیت جامعه را نشان می دهد. همانگونه که در جدول(۴-۲) مشاهده می شود میانه متغیر جریان وجه نقد عملیاتی برابر با ۵/۵۰۶۹۰ می باشد که نشان می دهد نیمی از داده ها کمتر از این مقدار و نیمی دیگر بیشتر از این مقدار هستند.
پارامترهای پراکندگی، به طور کلی معیاری برای تعیین میزان پراکندگی داده ها از یکدیگر یا میزان پراکندگی آنها نسبت به میانگین است. از جمله مهمترین پارامترهای پراکندگی انحراف معیار است. مقدار این پارامتر برای تغییرات فروش برابر۲۲۹۷۶۲۴ و برای متغیر اقلام سرمایه در گردش برابر ۳/۷۲۲۲۲۸۸ است که نشان می دهد در بین متغیرهای پژوهش، تغییرات فروش و متغیر اقلام سرمایه در گردش به ترتیب دارای بیشترین و کمترین میزان پراکندگی می باشند.
میزان عدم تقارن منحنی فراوانی را چولگی می نامند. اگر ضریب چولگی صفر باشد، جامعه کاملاً متقارن است و چنانچه ضریب مثبت باشد، چولگی به راست و اگر منفی باشد، چولگی به چپ وجود خواهد داشت. به عنوان مثال جمع اقلام سرمایه در گردش برابر با ۷۵/۴ می باشد، یعنی این متغیر چولگی به راست دارد و به این اندازه از مرکز تقارن انحراف دارد. متغیر تغییرات فروش بیشترین و متغیر جمع جریان وجه نقد عملیاتی سال قبل کمترین عدم تقارن را نسبت به توزیع نرمال دارد.
میزان کشیدگی منحنی فراونی نسبت به منحنی نرمال استاندارد را برجستگی یا کشیدگی می نامند. اگر کشیدگی حدود صفر باشد، منحنی فراوانی از لحاظ کشیدگی وضعیت متعادل و نرمال خواهد داشت، اگر این مقدار مثبت باشد منحنی برجسته و اگر منفی باشد منحنی پهن می باشد. کشیدگی تمامی متغیر های این مدل مثبت است. متغیرتغییرات فروش بیشترین برجستگی و متغیر جریان وجه نقد عملیاتی سال قبل کمترین برجستگی را نسبت به منحنی نرمال دارد.

ویژگی های مدیریت
تجربه بین المللی مدیریت
تجربه و آموزش مدیریت
ویژگی ها و توانمند یهای شرکت
اندازه شرکت
توانمندی بین المللی شرکت
عمر شرکت
تکنولوژی شرکت
توانمندی ها و قابلیت های شرکت

غیر قابل کنترل

خارجی

داخلی

درمورد چگونگی اندازه گیری عملکرد صادراتی توافقی وجود ندارد. «فروش» با معیارهایی مانند حجم کل فروش یا شدت صادرات اندازه گیری می شود. «سود» با سود کل صادرات و معیارهای نسبی سود با ، سود صادراتی تقسیم بر سود کل یا سود صادراتی تقسیم بر سود بازار داخلی اندازه گیری می شوند. زمانی که معیارهای «سود» یا «فروش» ایستا هستند، معیار «رشد» که به تغییرات فروش با سود صادراتی در یک دوره از زمان بر می گردد اندازه گیری می شود. «موفقیت» همچون اعتقاد مدیران درباره اینکه صادرات چه سهمی از کل سودآوری شرکت را دارد و مقبولیت و شهرتشان چقدر است را شامل می شود. «رضایتمندی» به رضایت کلی مدیران درباره عملکرد صادراتی شرکت بر می گردد. دستیابی به هدف به ارزیابی مدیران در مقایسه عملکرد با اهداف مرتبط است. سرانجام « مقیاس های ترکیبی» شامل معیارهایی است که مبتنی بر امتیازات کلی از معیارهای متنوع عملکرد است. فروش صادراتی، سود صادراتی و مقیاسهای ترکیبی بیشترین معیارهای اندازه گیری عملکرد هستند که مورد استفاده قرار می گیرند (Lages et al, 2009).
دانش تجربی درباره بازارها و عملیات خارجی یک نیروی هدایت کننده در بین المللی شدن شرکت ها است. افزایش تجربه صادراتی مزایایی مانند افزایش اطمینان از فعالیت های صادراتی ، درک بهتر از مکانیزم بازار خارجی و ایجاد شبکه ارتباطات وسیعی با مشتریان ، رابرای شرکت خواهد داشت. با توجه به تجربه صادرات در محیط بین الملل، اطلاعات اغلب به سختی و با هزینه بسیار بدست می آید. تجربه ی زیادی در مورد تجربه صادراتی باید به رفتارهای بهتر و عملکرد بهتر صادراتی منجر شود. این مفهوم دارای تعابیر متفاوت می باشد ولی در نهایت به وابستگی صادراتی منجر می گردد. وابستگی صادراتی برگرفته از درجه و میزانی از وابستگی شرکت به صادرات گفته می شود. بدین معنی که شرکت ها به مرور به صادرات و سود حاصله از آن وابسته می شوند ( Chi and Sue, 2012).
از سویی دیگر متغیرهای مؤثر بر عملکرد صادراتی نیز به دو دسته تقسیم می شوند:
۱- متغیرهای مربوط به محیط: مثلاً نحوه انتخاب و ، تطبیق پذیری با شرایط بازار. پاول در تحقیق خود اینگونه بیان می کند که شرکت ها برای افزایش شانس موفقیت صادرکنندگانی که می خواهند به تازگی وارد بازار شوند می بایست کشوری را برای شروع انتخاب کنند که به لحاظ روان شناختی ارتباط نزدیکی با آنها داشته باشند. متغیر کلیدی در این مورد فاصله روانی است، که شامل مجموع عواملی می شود که از جریان اطلاعات به بازار و یا از بازار جلوگیری می کنند مثلاً تفاوت در زبان، رویه های تجاری، فرهنگ، توسعه صنعتی و … . از دیگر عوامل مربوط به متغیرهای محیطی دولت و زیربنای اقتصادی کشور میزبان است که می تواند بر عملکرد صادراتی به نوبه خود اثرگذار باشد.
۲- متغیرهای مربوط به شرکت: در این مورد می توان به فاکتورهایی همچون سطح تعهد مدیریت به صادرات، دارا بودن یک دیدگاه بین المللی از سوی مدیریت، تسلط به زبان خارجی، توانایی فعالیت در امور بین المللی، ارتباطات و تصور مدیریت در مورد مسائلی چون ریسک پذیری و فرصت های موجود در بازارهای داخلی اشاره نمود (محسنی ، ۱۳۸۴).
به دلیل اینکه ویژگی ها(متغیرهای) مربوط به شرکت می توانند تأثیر بیشتری بر عملکرد بگذارند به این دسته از متغیرها بیشتر می پردازیم.
متغیرهای عملکرد صادراتی مربوط به شرکت خود به دو دسته عوامل ملموس و ناملموس تقسیم می شوند. عوامل ملموس شامل: کانال توزیع، منحصر به فرد بودن محصول، تحویل به موقع محصول، بسته بندی محصول لوتر(۱۹۹۱) تمایل به سازگار کردن محصول، خلیلی(۱۹۹۱ ) کیفیت ،( محصول و خدمات پیش و پس از فروش ابی و اسلاتر( ۱۹۸۸) برخورد با مشتری، لوتر ( ۱۹۹۱)، تحقیق و توسعه راید (۱۹۹۱) توانایی به کارگیری تکنولوژی، هستند که بر عملکرد صادراتی اثر می گذارند. عوامل ناملموس شامل سه دسته: عوامل نگرشی، مهارتی و دانشی است. عوامل نگرشی: تعهد مدیریت، ادراک از صادرات، گرایش صادراتی و چشم انداز بین المللی، اعتماد. عوامل مهارتی: رشد روابط میان مدیران و کارکنان، راید ( ۱۹۹۱)، سطح تحصیلات مدیر و مهارت های خاص صادراتی مثل زبان خارجی، تخصص مالیه بین المللی دانش صادراتی و تجربه کاری مدیران